Phần chuẩn bị không chỉ là nhịn ăn đêm trước. Có mấy việc làm từ mấy tuần trước đổi được kết quả thật, và chúng nằm trong tầm tay người bệnh.
Chuẩn bị trước mổ gồm những gì
- Phần y tế do bác sĩ chỉ định
- Phần thuốc đang dùng
- Phần thể trạng của mình
- Và phần thu xếp ở nhà
- Hai nhóm sau là phần nhiều người bỏ qua
Mục cuối là lý do bài này viết ra, vì hai nhóm đầu thì đã có người nhắc.
Việc gì có tác dụng rõ nhất
- Bỏ thuốc lá trước mổ
- Nó ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng lành vết mổ
- Và tới biến chứng hô hấp sau mổ
- Càng bỏ sớm trước ngày mổ càng tốt
- Mục thứ hai và thứ ba là hai đường tác động
Mục cuối là điều nên biết, và ngay cả bỏ được vài tuần cũng có ý nghĩa.
Thuốc đang dùng thì xử lý thế nào
- Phải hỏi bác sĩ, không tự quyết
- Thuốc chống đông, thuốc tiểu đường, thuốc huyết áp
- Và một số thực phẩm bổ sung đều cần kế hoạch riêng
- Một số cần dừng trước nhiều ngày
- Mục cuối là lý do phải hỏi sớm
Mục thứ ba là phần hay bị bỏ khỏi lời khai, và nhiều người không coi đó là thuốc.
Thu xếp ở nhà là gì
- Ai chăm mấy ngày đầu
- Đồ ăn sẵn
- Chỗ ngủ không phải leo cầu thang nhiều
- Và dọn lối đi cho trống
- Làm trước thì lúc về nhà không phải xoay
Mục đầu là việc quan trọng nhất, và nó phải hỏi người ta trước chứ không giả định.
Về việc vận động nhẹ trước mổ
- Đi bộ đều trong mấy tuần trước mổ giúp thể trạng và giúp hồi phục sau mổ
- Hỏi bác sĩ mức vận động phù hợp với tình trạng của mình
- Không phải tập nặng, chỉ cần đều
- Đây là việc có tác dụng thật mà không tốn gì
- Mục thứ ba là mức đúng
Mục cuối là điều đáng nói, và nhiều người nghĩ trước mổ thì phải nằm nghỉ.
Về việc ăn đủ đạm trước mổ
- Cơ thể cần nguyên liệu để lành vết mổ, và phần đó đến từ ăn uống
- Hỏi bác sĩ hoặc nhân viên dinh dưỡng về chế độ phù hợp với mình
- Nhất là người đang sụt cân hoặc ăn kém trước mổ
- Đừng tự mua thực phẩm bổ sung mà không hỏi
- Mục thứ ba là nhóm cần chú ý nhất
Mục cuối là quy tắc, và có loại bổ sung ảnh hưởng tới đông máu.
Về phần răng miệng và nhiễm trùng đang có
- Ổ nhiễm đang có ở đâu cũng nên báo trước mổ: răng, da, đường tiểu
- Vì nó ảnh hưởng tới nguy cơ nhiễm trùng sau mổ
- Có khi bác sĩ muốn xử lý ổ đó trước rồi mới mổ
- Báo sớm thì không phải hoãn vào phút chót
- Mục đầu là phần ít ai nghĩ tới
Mục cuối là lợi ích, và hoãn vào phút chót là chuyện mất công cho cả hai bên.
Về việc khai đủ mọi lần mổ trước
- Kể cả lần mổ rất lâu rồi và lần mổ nhỏ
- Vì dính từ lần trước ảnh hưởng tới kế hoạch mổ lần này
- Mang giấy ra viện hoặc tường trình phẫu thuật cũ nếu còn
- Đây là thông tin đổi được cả cách mổ
- Mục thứ ba là thứ đáng mang nhất
Mục cuối là lý do, và nó là chỗ bộ hồ sơ tự giữ trả lại giá trị.
Về việc hỏi kế hoạch hồi phục trước khi mổ
- Hỏi: nằm viện dự kiến mấy ngày, về nhà thì mấy ngày đầu cần gì
- Bao giờ đi lại được, bao giờ đi làm lại được
- Và có cần ai ở cùng không, trong bao lâu
- Biết trước thì thu xếp được công việc và người chăm
- Mục thứ ba là câu quyết định cho gia đình
Mục cuối là lợi ích, và hỏi sau khi mổ thì đã muộn để thu xếp.
Về việc nói rõ nỗi lo của mình
- Lo về đau, lo về gây mê, lo về việc không tỉnh lại đều là nỗi lo thường gặp
- Nói với bác sĩ, vì họ xử lý được phần lớn những nỗi lo đó bằng thông tin
- Giữ trong lòng thì nó chỉ lớn lên trong mấy đêm trước mổ
- Và người lo quá cũng ảnh hưởng tới phần chuẩn bị
- Mục thứ hai là cách xử lý
Mục thứ ba là hậu quả của việc im lặng, và nó rất thật.
Về đêm trước mổ
- Làm đúng phần nhịn ăn uống theo giờ được dặn, không tự nới
- Tắm theo hướng dẫn nếu có dặn
- Ngủ được thì tốt, không ngủ được cũng không sao
- Hỏi trước: nếu tôi lỡ uống nước thì phải báo ai
- Mục đầu là phần bắt buộc
Mục cuối là câu nên biết, và báo trung thực thì an toàn hơn giấu.
Ba câu trước một thủ thuật
- Vì sao là kỹ thuật này mà không phải cách khác
- Ai làm, và họ đã làm bao nhiêu ca như của tôi
- Nếu không làm thì sao — chờ được không, và chờ thì rủi ro gì
- Bài này thêm: tôi chuẩn bị gì được từ bây giờ tới ngày mổ
- Câu đó hỏi ngay lúc có lịch mổ, không hỏi vào tuần cuối
Hai mục cuối là câu bổ sung, và nó mở ra phần người bệnh chủ động được.
Hỏi về ca của mình, không hỏi về kỹ thuật nói chung
- Đừng hỏi trước mổ cần kiêng gì — câu đó tuỳ ca và tuỳ người
- Hỏi: tôi đang dùng những thuốc này và có bệnh nền này, thì cần chuẩn bị gì riêng
- Câu sau chỉ trả lời được khi đưa danh sách thuốc thật của mình
- Và khi khai đủ mọi lần mổ trước
- Mục thứ hai là câu nên hỏi
Mục cuối là điều kiện thứ hai, và thiếu nó thì kế hoạch mổ dựa trên thông tin thiếu.
Gọi lại ngay, đừng chờ hẹn
- Trước ngày mổ mà bị sốt, ho, hoặc nhiễm trùng ở đâu đó — báo ngay, đừng giấu
- Lỡ ăn hoặc uống trong khoảng phải nhịn — báo, không giấu
- Không rõ có phải dừng thuốc nào không — gọi hỏi trước ngày mổ
- Đau ngực, khó thở, hoặc yếu một bên người — gọi cấp cứu
- Không rõ mình có thuộc trường hợp nào ở trên — thì gọi hỏi
Hai dòng đầu đều nhấn chữ đừng giấu, vì giấu ở đây là tự tạo rủi ro trong ca mổ.
Câu hỏi thường gặp
Chuẩn bị trước mổ gồm những gì?
Bốn nhóm: phần y tế do bác sĩ chỉ định, phần thuốc đang dùng, phần thể trạng của mình, và phần thu xếp ở nhà. Hai nhóm sau là phần nhiều người bỏ qua.
Việc gì có tác dụng rõ nhất?
Bỏ thuốc lá trước mổ. Nó ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng lành vết mổ và tới biến chứng hô hấp sau mổ. Càng bỏ sớm trước ngày mổ càng tốt.
Thuốc đang dùng thì xử lý thế nào?
Phải hỏi bác sĩ, không tự quyết. Thuốc chống đông, thuốc tiểu đường, thuốc huyết áp và một số thực phẩm bổ sung đều cần kế hoạch riêng, và một số cần dừng trước nhiều ngày.
Thu xếp ở nhà là gì?
Ai chăm mấy ngày đầu, đồ ăn sẵn, chỗ ngủ không phải leo cầu thang nhiều, và dọn lối đi cho trống. Làm trước thì lúc về nhà không phải xoay.