Buổi khám tiền mê — đừng coi là thủ tục

Nhiều người coi buổi này là bước giấy tờ phải qua. Thật ra đây là buổi mà một câu khai thiếu có thể đổi kết quả của cả ca mổ.

Buổi khám tiền mê để làm gì

• Để bác sĩ gây mê đánh giá tình trạng của mình
• Và lập kế hoạch vô cảm riêng cho ca mổ này
• Đây là lúc họ phát hiện những thứ cần xử lý trước
• Và lúc họ quyết cách nào phù hợp
• Mục thứ ba là phần có giá trị nhất

Mục cuối cho thấy buổi này có thể dẫn tới việc hoãn mổ để xử lý trước, và đó là kết quả tốt.

Cần khai những gì

• Bệnh nền, mọi thuốc đang dùng kể cả tự mua và đông y
• Mọi lần dị ứng, mọi lần mê hoặc tê trước đây
• Thói quen hút thuốc và rượu
• Và các vấn đề về răng miệng hay đường thở
• Mục cuối là phần ít ai nghĩ tới

Mục thứ ba là phần người ta hay khai giảm đi, và khai đúng thì kế hoạch an toàn hơn.

Vì sao phải khai cả thuốc tự mua

• Vì một số thực phẩm bổ sung và thuốc đông y ảnh hưởng tới đông máu
• Hoặc tương tác với thuốc mê
• Đó là phần hệ thống không biết
• Và chỉ mình kể ra được
• Mục đầu là lý do cụ thể

Hai mục cuối là lý do đây là đóng góp riêng của người bệnh, và không ai thay được.

Giấu một chi tiết thì sao

• Thì kế hoạch được lập trên thông tin thiếu
• Và rủi ro rơi vào lúc mình đang mê
• Lúc mình không tự bảo vệ được
• Không ai đánh giá gì về mình, họ chỉ cần dữ liệu đúng
• Mục thứ ba là điều đáng nhớ

Mục cuối là câu gỡ rào cản, và rào cản đó là lý do phổ biến nhất của việc khai thiếu.

Về phần răng miệng — chi tiết ít ai nghĩ tới

• Khai răng giả, răng lung lay, cầu răng, và mọi thứ tháo lắp trong miệng
• Vì khi đặt ống thở thì răng lung lay có thể gãy hoặc rơi
• Răng giả tháo được thì thường phải tháo ra trước khi vào phòng mổ
• Nói trước thì họ chuẩn bị cách bảo vệ phù hợp
• Mục thứ hai là lý do

Mục cuối là lợi ích của việc khai sớm, và đây là chi tiết gần như không ai tự nghĩ ra.

Về phần ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ

• Khai nếu mình ngáy to, hay buồn ngủ ban ngày, hoặc từng được nói là ngưng thở khi ngủ
• Vì nhóm này cần cách theo dõi và cách xử lý đường thở riêng
• Hỏi người ngủ cùng nếu mình không biết mình có ngáy không
• Đây là thông tin rất giá trị mà hầu như không ai chủ động khai
• Mục thứ hai là lý do

Mục thứ ba là cách tìm ra thông tin, và người ngủ cùng biết rõ hơn mình.

Về hút thuốc và rượu — khai thật

• Hút thuốc ảnh hưởng tới phổi và tới việc lành vết mổ
• Uống rượu đều đặn ảnh hưởng tới liều thuốc cần dùng và tới giai đoạn sau mổ
• Khai đúng mức thật, vì khai giảm đi làm kế hoạch lệch
• Họ không nói gì về thói quen của mình, họ chỉ tính toán theo số thật
• Mục thứ hai là điều ít ai biết

Mục cuối là câu gỡ ngại, và đây là hai thứ người ta khai giảm nhiều nhất.

Về việc mang danh sách thuốc đi

• Mang danh sách thuốc hoặc ảnh chụp tất cả hộp thuốc trong nhà
• Kể cả thuốc nhỏ mắt, thuốc bôi, miếng dán, và thực phẩm bổ sung
• Vì kể bằng trí nhớ thì gần như luôn thiếu
• Đây là lúc bộ hồ sơ tự giữ trả lại giá trị rõ nhất
• Mục thứ hai là phần hay thiếu nhất

Mục thứ ba là lý do, và ảnh chụp hộp thuốc là cách nhanh nhất và đủ nhất.

Về câu hỏi nên hỏi trong buổi này

• Kế hoạch vô cảm cho ca của tôi là gì, và vì sao chọn cách đó
• Tôi cần nhịn ăn uống từ mấy giờ, và thuốc nào uống tiếp thuốc nào dừng
• Sau đó tôi sẽ cảm thấy thế nào, và trong bao lâu
• Ghi câu trả lời ra giấy, nhất là phần thuốc
• Mục thứ hai là câu quan trọng nhất

Mục cuối là cách giữ, và phần thuốc là phần sai thì phải hoãn mổ.

Về việc buổi này có thể dẫn tới hoãn mổ

• Phát hiện huyết áp chưa ổn, đường huyết chưa kiểm soát, hoặc một ổ nhiễm trùng thì có thể hoãn
• Hoãn để xử lý trước là quyết định đúng, không phải là mất công
• Mổ trên nền chưa ổn định thì rủi ro cao hơn hẳn
• Hỏi rõ cần làm gì để đủ điều kiện mổ, và bao lâu
• Mục thứ hai là cách hiểu đúng

Mục cuối là việc nên làm ngay, và nó biến một tin buồn thành một kế hoạch.

Về việc đi khám tiền mê sớm

• Đi sớm thì còn thời gian xử lý những thứ phát hiện ra
• Một số thuốc cần dừng trước nhiều ngày, và việc đó cần biết sớm
• Khám sát ngày mổ thì hoặc phải hoãn hoặc phải chấp nhận rủi ro cao hơn
• Hỏi ngay khi có lịch mổ: bao giờ tôi khám tiền mê
• Mục thứ hai là lý do cụ thể

Mục cuối là câu nên hỏi, và nó nên hỏi cùng lúc với việc nhận lịch mổ.

Ba câu trước một thủ thuật

• Vì sao là kỹ thuật này mà không phải cách khác
• Ai làm, và họ đã làm bao nhiêu ca như của tôi
• Nếu không làm thì sao — chờ được không, và chờ thì rủi ro gì
• Buổi tiền mê là lúc hỏi ba câu đó cho phần vô cảm
• Và là lúc duy nhất mình gặp riêng bác sĩ gây mê trước ca mổ

Hai mục cuối là lý do buổi này đáng chuẩn bị, và bỏ lỡ nó thì không có lần thứ hai.

Hỏi về ca của mình, không hỏi về kỹ thuật nói chung

• Đừng hỏi gây mê có hại không — câu đó không dẫn tới hành động nào
• Hỏi: với những gì tôi vừa khai thì kế hoạch là gì, và tôi phải chuẩn bị gì riêng
• Câu sau chỉ có nghĩa khi mình đã khai đủ
• Nên khai đủ là điều kiện để nhận được câu trả lời dùng được
• Mục thứ hai là câu nên hỏi

Mục cuối là vòng khép của bài này, và nó nối phần khai với phần hỏi.

Gọi lại ngay, đừng chờ hẹn

• Sau buổi tiền mê mà nhớ ra thuốc hoặc bệnh chưa khai — gọi bổ sung ngay
• Trước ngày mổ mà bị sốt, ho, hoặc nhiễm trùng ở đâu đó — báo, đừng giấu
• Không rõ thuốc nào phải dừng hay dừng từ bao giờ — gọi hỏi trước ngày mổ
• Đau ngực, khó thở, hoặc yếu một bên người — gọi cấp cứu
• Không rõ mình có thuộc trường hợp nào ở trên — thì gọi hỏi

Dòng đầu là dòng riêng của bài này: nhớ ra muộn vẫn kịp, miễn là gọi trước ngày mổ.

Câu hỏi thường gặp